---

Cyberprzestępstwa stają się coraz powszechniejsze. Oszuści wykorzystują fałszywe sklepy internetowe, inwestycje, podszywanie się pod banki, płatności BLIK czy phishing, aby wyłudzać pieniądze od konsumentów i przedsiębiorców.

Jeżeli padłeś ofiarą oszustwa internetowego, liczy się przede wszystkim szybka reakcja. Odpowiednie działania podjęte w pierwszych godzinach po incydencie mogą znacząco zwiększyć szanse na odzyskanie pieniędzy oraz ustalenie sprawcy.

1. Zbierz wszystkie dowody cyberprzestępstwa

Pierwszym krokiem powinno być zgromadzenie i zabezpieczenie materiału dowodowego. Nie usuwaj wiadomości ani historii transakcji.

Zachowaj w szczególności:

• korespondencję mailową ze sprawcą wraz z linkami i załącznikami,
• screenshoty rozmów z komunikatorów (np. WhatsApp, Messenger, Telegram),
• kopie ogłoszeń lub ofert publikowanych przez sprawcę,
• nagrania rozmów telefonicznych,
• historię transakcji bankowych,
• potwierdzenia przelewów i płatności BLIK,
• adres strony internetowej oszusta,
• numer rachunku bankowego lub adres portfela kryptowalutowego,
• regulamin sklepu lub platformy,
• zrzuty ekranu przedstawiające stan konta.

Im więcej dowodów zgromadzisz, tym większa szansa na skuteczne postępowanie karne lub odzyskanie środków na drodze cywilnej.

2. Natychmiast skontaktuj się z bankiem

Jeżeli doszło do nieautoryzowanego przelewu lub wyłudzenia pieniędzy, niezwłocznie skontaktuj się z bankiem.

Warto:

• zgłosić podejrzenie oszustwa,
• zablokować dostęp do bankowości elektronicznej,
• zastrzec kartę płatniczą,
• spróbować wstrzymać lub cofnąć przelew,
• złożyć reklamację dotyczącą transakcji.

Czas reakcji ma ogromne znaczenie. W niektórych przypadkach bank może jeszcze zatrzymać środki zanim trafią do sprawcy.

3. Złóż reklamację do podmiotu, który cię oszukał

Jeżeli oszustwo dotyczyło sklepu internetowego, platformy inwestycyjnej lub innego usługodawcy, warto złożyć formalną reklamację.

Choć nie jest to obowiązkowe przed zgłoszeniem sprawy organom ścigania, taka reklamacja może stanowić dodatkowy dowód w sprawie i potwierdzać brak wykonania obowiązków przez sprawcę.

4. Wyślij wezwanie do zapłaty

Przed skierowaniem sprawy do sądu warto wysłać profesjonalne wezwanie do zapłaty.

Takie wezwanie:

• dokumentuje próbę polubownego rozwiązania sporu,
• może wywołać presję na sprawcy,
• umożliwia naliczanie odsetek ustawowych,
• bywa istotnym dowodem w postępowaniu sądowym.

W przypadku większych kwot warto, aby wezwanie zostało przygotowane przez kancelarię prawną.

5. Zgłoś oszustwo na Policję i do Prokuratury

Kolejnym krokiem jest złożenie zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa.

W wielu przypadkach podstawą odpowiedzialności karnej będzie:

art. 286 § 1 k.k.  −  oszustwo

Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8.

Co powinno znaleźć się w zawiadomieniu?

• twoje dane (imię, nazwisko, adres do korespondencji, nr telefonu, adres e-mail)
• szczegółowy opis zdarzenia (data i godzina incydentu, sposób popełnienia czynu, dane uczestników, wysokość poniesionej szkody)
• zgromadzone uprzednio dowody;
• własnoręczny podpis.

Zawiadomienie możesz złożyć:

• na Policji,
• w Prokuraturze,
• listownie,
• elektronicznie.

Nie ma potrzeby zrobienia tego w jednostce właściwej ze względu na miejsce popełnienia przestępstwa.

Pamiętaj o zabraniu ze sobą dowodu osobistego.

Pisemne zawiadomienie możesz przesłać również pocztą lub mailowo. Zgłaszając sprawę osobiście zwiększysz jednak szanse, że twoja sytuacja zostanie potraktowana poważnie przez służby ścigania.

Jeżeli policja odmówi wszczęcia postępowania może złożyć zażalenie na taką decyzję

6. Zgłoś incydent do CERT Polska

Warto również zgłosić cyberprzestępstwo do CERT Polska, czyli zespołu reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego.

Oficjalny formularz zgłoszeniowy:

CERT Polska – zgłoszenie incydentu

CERT może pomóc w analizie incydentu, zabezpieczeniu śladów cyfrowych oraz ostrzeżeniu innych użytkowników przed podobnym oszustwem.

7. Dochodzenie odszkodowania przed sądem

Odzyskanie pieniędzy od cyberprzestępcy możliwe jest również na drodze sądowej.

Jeżeli prowadzone jest postępowanie karne, pokrzywdzony może dochodzić odszkodowania już w jego ramach.

Alternatywnie można wnieść:

• pozew cywilny o zapłatę,
• wniosek o zabezpieczenie roszczenia,
• roszczenia odszkodowawcze przeciwko podmiotom pośredniczącym.

W praktyce sprawy dotyczące oszustw internetowych często wymagają jednoczesnych działań karnych i cywilnych.

8. Skorzystaj z pomocy kancelarii specjalizującej się w cyberprzestępczości

Sprawy dotyczące oszustw internetowych bywają skomplikowane, szczególnie gdy:

• sprawca działa z zagranicy,
• wykorzystano kryptowaluty,
• pieniądze przeszły przez wiele rachunków,
• doszło do phishingu lub przejęcia konta,
• bank odmówił zwrotu środków.

Profesjonalna pomoc prawna może znacząco zwiększyć szanse na odzyskanie pieniędzy oraz skuteczne zabezpieczenie twoich interesów.

Jakie oszustwa internetowe zdarzają się najczęściej?

Najczęstsze cyberprzestępstwa w Polsce to:

• phishing,
• oszustwa BLIK,
• fałszywe sklepy internetowe,
• oszustwa inwestycyjne,
• wyłudzenia „na pracownika banku”,
• przejęcia kont w mediach społecznościowych,
• oszustwa kryptowalutowe.

Podsumowanie

Jeżeli padłeś ofiarą cyberprzestępstwa:

1. zabezpiecz dowody,
2. skontaktuj się z bankiem,
3. zgłoś sprawę Policji,
4. zawiadom CERT Polska,
5. rozważ działania sądowe,
6. skorzystaj z pomocy kancelarii prawnej.

Szybkie działanie może mieć kluczowe znaczenie dla odzyskania utraconych środków.